सोसायटी कमाई कशी करू शकते (आणि तिची नोंद कशी ठेवावी)
देखभाल शुल्क हा सोसायटीकडे पैसा येण्याचा एकमेव मार्ग नाही. अनेक सोसायट्या आधीपासून असलेल्या गोष्टींतून कमाई करतात — हॉल, टेरेस, नोटीस बोर्ड, अगदी कचरासुद्धा — आणि कमावलेला प्रत्येक रुपया सभासदांच्या खिशातून कमी जातो. हे योग्य पद्धतीने कसे करायचे ते पाहू.
आधीच यशस्वी ठरलेल्या सहा कल्पना
- सुका कचरा आणि भंगार विका. रद्दी, पुठ्ठा, प्लास्टिक आणि धातू भंगारवाल्याला किंवा अधिकृत रिसायकलरला विकून पैसे मिळतात. घनकचरा व्यवस्थापन नियम, 2016 नुसार कचरा वेगळा करणे बंधनकारक आहेच. कमिटी सदस्यासमोर वजन करा आणि वजन व दर नोंदवा. ई-कचरा अधिकृत ई-कचरा रिसायकलरलाच द्या.
- ओल्या कचऱ्याचे खत करा. मोठ्या सोसायट्यांनी ओल्या कचऱ्याचे खत किंवा इतर प्रक्रिया शक्यतो आवारातच करणे अपेक्षित आहे, आणि उरलेले खत रहिवासी व नर्सरींना विकले जाते. मुंबईतील एक सोसायटी आपले खत ₹75 किलोने विकते.
- हॉल, टेरेस किंवा क्लबहाऊस भाड्याने द्या. वाढदिवस, पूजा, बैठका: ठराविक भाडे आणि परत मिळणारी अनामत रक्कम, सभासदांना प्राधान्य, आणि वेळ, आवाज व स्वच्छतेचे लेखी नियम.
- स्थानिक व्यवसायांना जाहिरातीची जागा द्या. नोटीस बोर्डचा एक कोपरा, लिफ्टमध्ये किंवा गेटवर एक फलक — दवाखाना, शिकवणी वर्ग किंवा किराणा दुकानासाठी. रस्त्याकडे तोंड असलेल्या होर्डिंगसाठी महानगरपालिकेची परवानगी लागते.
- सणांसाठी प्रायोजक. स्थानिक दुकाने गणेशोत्सव किंवा दिवाळी कार्यक्रम बॅनरच्या बदल्यात प्रायोजित करतात, त्यामुळे कार्यक्रमाचा खर्च देखभाल बिलावर पडत नाही.
- पार्किंग. दुसऱ्या गाडीसाठी किंवा पाहुण्यांच्या जास्त वेळच्या पार्किंगसाठी ठराविक शुल्क, सर्वसाधारण सभा ठरवेल तसे.
बचत म्हणजेही कमाईच: कॉमन लाईट आणि पंपांसाठी सोलर पॅनेल, LED दिवे आणि गळती नसलेली पाणी व्यवस्था — यामुळे प्रत्येक फ्लॅट वाटून घेत असलेली बिले कमी होतात.
एक उदाहरण
96 फ्लॅट्सची एक सोसायटी यांपैकी चार गोष्टी वर्षभर करून पाहते. हे आकडे फक्त उदाहरण आहेत; तुमचे दर वेगळे असतील.
| कशातून | कसे | वर्षभरात |
|---|---|---|
| हॉल बुकिंग | 14 बुकिंग × ₹1,500 | ₹21,000 |
| जाहिरातीची जागा | 2 स्थानिक व्यवसाय × महिना ₹500 | ₹12,000 |
| भंगार व सुका कचरा | महिन्याला साधारण ₹800 | ₹9,600 |
| खत | 80 किलो × ₹75 | ₹6,000 |
| एकूण | ₹48,600 | |
| प्रत्येक फ्लॅटमागे | ₹48,600 ÷ 96 | वर्षाला साधारण ₹506 |
प्रत्येक रुपयाची नोंद ठेवा
- दर आणि नियम सर्वसाधारण सभेत ठरवा आणि इतिवृत्तात नोंदवा.
- प्रत्येक पेमेंट सोसायटीच्या बँक खात्यातच घ्या — UPI सोसायटीला, कधीही एखाद्या सभासदाच्या स्वतःच्या नंबरवर नाही.
- प्रत्येक पेमेंटची क्रमांकित पावती द्या: कोणी, कसे आणि कशासाठी दिले.
- हिशोबात उत्पन्न स्रोतानुसार दाखवा आणि वार्षिक सभेत सांगा.
- बाहेरच्यांकडून शुल्क घेण्यापूर्वी आयकर आणि GST कसा लागू होतो ते ऑडिटरला विचारा.
myNest कशी मदत करते
खजिनदार प्रत्येक पेमेंट सोसायटीचे उत्पन्न मध्ये नोंदवतो: कशातून आले, कोणी दिले, कसे आणि कोणत्या निधीत जाते — क्रमांकित पावतीसह. चूक झाल्यास कारण देऊन दुरुस्त किंवा रद्द करता येते, कधीही पुसली जात नाही. शुल्क असलेले हॉल किंवा वस्तूचे बुकिंग एका टॅपमध्ये नोंदवता येते. हे उत्पन्न हातातील शिल्लक, निधीनिहाय शिल्लक, जमा-खर्च पत्रक आणि CSV मध्ये मोजले जाते, आणि प्रत्येक सभासदाच्या डॅशबोर्डवर सोसायटीने या वर्षी किती कमावले आणि प्रत्येक फ्लॅटमागे ते किती पडते ते दिसते. 30 दिवस मोफत वापरून पाहा.
हे मार्गदर्शन सर्वसाधारण माहितीसाठी आहे, कायदेशीर किंवा कर सल्ला नाही. तुमच्या सोसायटीचे नोंदणीकृत उपविधी (बाय-लॉज) आणि तुमचे CA यांचा शब्द अंतिम.
नेहमीचे प्रश्न
सोसायटीला या कमाईवर आयकर भरावा लागतो का?
सामायिक सुविधांसाठी सभासद देतात ते पैसे साधारणपणे परस्परतेच्या तत्त्वात (principle of mutuality) येतात. बाहेरच्यांकडून मिळणारे उत्पन्न — जाहिरातीची जागा, बिगर-सभासदांचे हॉल बुकिंग — आणि बँकेचे व्याज करपात्र असू शकते. तुमच्या सोसायटीला ते कसे लागू होते ते ऑडिटर किंवा CA ला विचारा.
हॉलचे भाडे आणि जाहिरातीचे दर कोण ठरवते?
सर्वसाधारण सभा, तुमच्या उपविधींनुसार. दर आणि नियम इतिवृत्तात नोंदवा आणि वार्षिक सभेत आढावा घ्या.
या पैशाचे सोसायटी काय करू शकते?
शिल्लक रकमेचा वापर सर्वसाधारण सभा उपविधींनुसार ठरवते — उदाहरणार्थ दुरुस्ती निधीत भर घालणे किंवा देखभाल शुल्क वाढू न देणे. काहीही ठरवले तरी आधी नोंद करा, म्हणजे प्रत्येक सभासदाला ते दिसेल.